سيد حسين محمد جعفري ( مترجم : سيد محمد تقى آيت اللهى )
257
تشيع در مسير تاريخ ( فارسي )
يادداشتهاى فصل هفتم : ( 1 ) . براى مطالعه شخصيت و رفتار يزيد به رسائل ، جاحظ « رساله فى بنى اميه » ، صص 294 ببعد مراجعه كنيد ، بلاذرى 4 ب ، صص 11 - 1 ، غانى 15 ، ص 232 ، مسعودى ، مروج 3 ، ص 67 ، دميرى . حيات الحيوان ، صص 261 ببعد ، يعقوبى ، 2 ، ص 228 . واقعا باعث تعجب است كه به سخن هنرى لمنس ) Henri Lammens ( در كتاب Le califat de Yazid ، توجه كنيم . وى بر خلاف گزارشهاى متفق القول نويسندگان همه قرون و اعصار ، زحمت زيادى كشيده است تا يزيد را به عنوان شخصيتى ايدهآل تصوير كند . توجه غير معمول لمنس به خاندان اميه اغلب او را به مطالعه متون عربى كه براى دوختن جامه مقاصدش مفيد بوده رهنمون كرد . ( 2 ) . بلاذرى ، 4 ب ، صص 122 ببعد ، عقد ، 4 ، ص 226 ، طبرى ، 2 ، صص 196 ببعد ، دينورى ص 226 . ( 3 ) . بلاذرى ، 4 ب ، ص 12 ، يعقوبى ، 2 ، ص 241 ، طبرى ، 2 ، صص 216 ، عقد ، 4 ، ص 227 ، بدايه ، 8 ، صص 146 ببعد . ( 4 ) . طبرى ، 2 ، ص 219 ، بلاذرى ، 4 ب ، ص 15 ، دينورى ، ص 218 ، بدايه ، 8 ، ص 147 . ( 5 ) . مراجعه كنيد به طبرى ، 2 ، صص 233 ، 276 ، بلاذرى 4 ب ، ص 13 ، دينورى ص 229 ، مسعودى ، مروج ، 3 ، ص 55 ، بدايه ، 8 ، ص 151 . ( 6 ) . طبرى ، 2 ، صص 233 ببعد ، مقاتل ، ص 96 . ( 7 ) . طبرى ، 2 ، ص 234 ، دينورى ، ص 229 ، بدايه ، 8 ، صص 151 ببعد . ( 8 ) . طبرى ، 2 ، صص 234 ببعد ، يعقوبى ، 2 ، ص 242 . ( 9 ) . طبرى ، 2 ، ص 235 ، مفيد ، ارشاد ، 2 ، صص 35 ببعد . ( 10 ) . طبرى ، 2 ، ص 240 . ( 11 ) . براى مطالعه تفصيلات به طبرى ، 2 ، صص 174 ببعد مراجعه كنيد . ( 12 ) . طبرى ، 2 ، صص 237 ببعد ، مفيد ، ارشاد ، 2 ، ص 36 ، بدايه ، 8 ص 152 . ( 13 ) . طبرى ، 2 ، ص 264 ، مسعودى ، مروج ، 3 ، ص 54 ، دينورى ، ص 235 ، بلاذرى ، 2 ، ص 80 ، مفيد ، ارشاد ، 2 ، ص 38 ، بدايه ، 8 ، ص 152 . ابن عبد ربه رقم بيش از 30000 نفر را در عقد ، 4 ص 378 ميدهد . ( 14 ) . اين نامه مسلم در روز 12 ذى القعده 60 / 15 آگوست 680 ( 24 مرداد ) ، 27 روز قبل از قتل مسلم فرستاده شد ، مراجعه كنيد به طبرى ، 2 ، صص 264 ، 271 ، مفيد ، ارشاد ، 2 صص 72 ، 67 . ( 15 ) . طبرى ، 2 ، صص 220 ببعد ، 223 ، 274 ببعد ، دينورى ، صص 229 ، 243 ببعد ، عقد ، 4 ، ص 374 ، مقاتل ، ص 109 ، بدايه ، 8 ، صص 159 ببعد ، 160 ببعد . ( 16 ) . طبرى ، 2 ، صص 76 - 274 ، بدايه ، 8 ، ص 166 . ( 17 ) . طبرى ، همان محل ذكر شده ، بلاذرى ، 4 ب ، ص 14 ، دينورى ، ص 229 ، مقاتل ، ص 109 ، بدايه ، 8 ، صص 160 ، 163 . ( 18 ) . به متن دستور يزيد در طبرى ، 2 ، صص 228 ، 240 مراجعه كنيد . هنوز شرح هم مفصل ترى بوسيله جهشيارى در كتاب الوزراء و الكتاب ، به تصحيح سقّا ، ابيارى و شبلى ( قاهره ، 1938 ) ، ص 31 ، دينورى ، صص 231 ، 242 ، بدايه ، 8 ، ص 152 ، مفيد ، ارشاد ، 2 ، ص 40 . ( 19 ) . طبرى ، 2 ، صص 229 ، 241 ، دينورى ، ص 232 ، مسعودى ، مروج ، 3 ، ص 57 ، مقاتل ، ص 96 ، بدايه ، 8 ، ص 153 ، مفيد ، ارشاد ، 2 ، ص 41 . ( 20 ) . طبرى ، 2 ، ص 242 ، دينورى ، ص 232 ، مقاتل ، ص 97 ، بدايه ، 8 ، ص 154 ، مفيد ، ارشاد ، 2 ، ص 41 . ( 21 ) . مراجعه كنيد به طبرى ، 2 ، ص 267 ، مسعودى ، مروج ، 3 ، صص 59 ببعد ، دينورى ، ص 240 ، مقاتل ، صص 8 - 100 ، بدايه ، 8 ، صص 7 ، - 153 ، مفيد ، ارشاد ، 2 ، صص 67 - 42 .